جمناستیک

 

جمناستیک (مادرورزشها)

ارسالی از علی امیری از یزد ایران

محقق: پوهنمل محمد رسول زلمی

استاد دانشکده تربیت بدنی پوهنتون تعلیم وتربیه کابل  1386

 

جمناستیک را پایه و مادرورزش ها دانسته اند. بدون شک این ورزش با تنوع، وسایل،حرکات ،امکان آموزش وفراگیری آنها درسنین مختلف وتوجه به عوامل گوناگون تمرینات عمومی انکشاف دهنده ، سهم به سزایی در ایجاد آماده گی جسمانی دارد ومقدمه پذیرش سایرمهارت ها دانسته شده است که در رشته های محتلف ورزشی مورداستفاده قرار می گیرد. به همین جهت ازجمناستیک به عنوان تهداب یاد شده و منحیث  پایه ومادر سایر رشته های سپورتی پذیرفته شده است.  

      تصاویروآثاربدست آمده گواه براین است که چهارهزارسال قبل ازمیلاد تمرینات جسمانی جمناستیک وجود داشته که درهند جمناستیک تنفسی، درچین جمناستیک طبی ودرمصرجهت مراسم مذهبی ازآن استفاده می نمودند.  

یونانی های قدیم تمرینات جمناستیک آن زمان را به شکل برهنه در جمنازیو م ها مخصوص اجرا   یعنی برهنه یا( هنر برهنه )  گرفته شده است. GAMN می نمودند ، جمناستیک از کلمه کلمه

 

در قرن 19 انکشاف جمناستیک به سه قسمت تقسیم شد.

1- جمناستیک صحی: ورزشی است که تداوی امراض وتقویت صحت انسان را بررسی می کند .

   2- جمناستییک اتلتیکی: ورزشی که حرکات آ ن جهت قدرت وزور انسان استفا ده می گردد.

    3- جمناستیک نظامی: ورزشی که جهت آماده گی جوانان برای مقابله با دشمنان وجنگ ازآن استفاده به عمل می آید .( یا وسیله آموزش سربازان) کشور های که این نوع جمناستیک را بکارمی بردندعبارت ازالمان، سویدن و فرانسه است. مفاهم مانند تندرستی، صحت، رشد فردی ،اجتماعی وسلامتی روحی ارتباط نزد یکی باتربیت بدنی و ورزش دارد. نگاه به تاریخ نشان میدهد که ملیت های متمدن جهان همواره به نقش واهمیت ورزش توجه خاص داشته اند وازآن برای رفع مشکلات فردی واجتماعی استفاده می کد ا رزش های معقول ومورد تائید درجامعه میتواند تعین کننده نوع فعالیت ها و روشهای اجرایی دردسپلین های ورزشی باشد.

 

     اهداف تربیت بدنی در جوامع گذشته وامروز، مطالعه وتحلیل تاریخی اصول اقوام پیشین

وحال رانشان می دهد، سعی وتلاش انسان قدامت تاریخی دارد تا آنجا که میتوان گفت: ادامه اقوم ابتدائی بدون حرکت وفعالیت میسر نبوده است.

 

* جمناستیک اساسی

جمناستیک اساسی جهت رشدانکشاف عمومی جسمانی، تقویه صحی عادات حرکی، انکشاف قوه،  سرعت، چالاکی ونرمی استفاده از عادات حرکی مشخص در فعالیت های عملی آموزند گان بکارمی رود.

  ازجمناستیک اساسی،اطفا ل قبل از مکتب شاگردان وکلان سالان استفاده مینماید ،آموزش جمناستیک اساسی در دروس تعلیمات بد نی کودکستان هاودر دوره مکاتب ابتدایه (بادر نظر داشت مشخصات اناتومی،فزیولوژی ،سایکولوژی) استفاده میگیرد. وسایل جمناستیک اساسی در مکاتب عبارت اند از . رفتارها، دوش ها،خیزها، تمرینات عمومی ا نکشاف دهنده جهت انکشاف دستها ، پاها، تنه. تمرینات باوسا یل به شکل اجتماعی (زینه ،چوکی، وتیر جمناستیک) تمرینات توازن ، مقاومت پرتاب توپ وهمچنان تمرینات ساده بالای و سایل جمناستیک سپورتی میباشد.جمناستیک اساسی به  دو بخش است.

   1 - جمناستیک عمومی انکشاف دهنده: در تکمیل او صا ف اراده وی، معنوی وا ستعداد جسمانی جوانان، دوشیزه گان، مردان و زنان (قوه ، چالاکی ، شجاعت ، جرئت وغیره) هم چنان عادات ضروری یعنی در رفتار،دوش،پرتا ب برداشت وانتقا ل وزن ثقیل ، توازن وغیره  کمک مینماید نظر به ا رتبا ط خواص اناتومیکی، فزیولوژیکی آموزندگان انتخا ب تمرینات ومیتود اجرا ی د رس در مراحل عا لی تغیر شکل پیدا مینماید.جمناستیک عمومی انکشاف دهنده بخشی مهم آماده گی جسمانی را در همه سپورتها تشکیل می دهد.                                                          

 

   2- جمناستیک صحی: جمناستیک صحی به دو شکـل اجرا میگردد.                                       

   الف: به شکـل ا نفرادی .                                                                        

     ب: به شکل گروپی .                                                    

ا لف - جمناستیک صحی: ا نفرادی: همه روزه نه تنها از طرف صبح بلکه در  طول روز وعصرنیزاجرا میشود. ا ین جمنا ستیک بدون تجهیزات وسامان خاص اجرا شده می تواند وازتمرینات عمومی انکشاف دهنده جهت تقویه صحت که بالای ا عضای ارگانیزم ، قلب-  تنفس و دیگرجهازات تاثیر دارد اسنفاده می گردد.

ب - جمناستیک گروپی: نظر به محتویا ت خود ازجمنا ستیک صحی ا نفرادی کدام فرق ندارد تنها ا ین جمنا ستیک به صورت د سته جمعی تحت رهنمائی معلمین به معرض اجرا قرار میگیرد.                                                                                    

  

* انواع جمنا ستیک کمک کننده

  

   1 - جمنا ستیک حیاتی سپورتی : از این نوع جمنا ستیک در هـنگام تمرینات در همه ا نواع سپورت ها ا سفتاده میشود . ا ین جمنا ستیک همه اوصاف و عا دا ت را که برای ا تلیت ها، شناوران ، پهلوانان ، فوتبا لیست ها وهم چنان برا ی ورز شکاران دیگر ضرور ا ست.

   

   2 - جمنا ستیک عسکری:  درتعلیم با جوانان سن قانونی عسکری وهم چنا ن در سیستم آمادگی جسمانی وظایف عسکری استفاده میگردد . درا ین جمنا ستیک تمرینات صف آرائی ، طرزرفتار های حیاتی دوش ، خیزها ، تنظیم مهارت های مفید، خیز زدن ، رفع موا نع ، ا نتقا ل جوره با طرزهای مختلف ، مهارت حفظ توازن در محل ا تکائی کوچک گنجانیده شده ا ست .

 

   3 - جمناستیک در موسسا ت تولیداتی:  به د و شکل تحت ا ستفاده قرار میگیرد.

 الف-  جمنا ستیک مقد ماتی وتربیت بدنی وقفوی درهنگام ا نتخاب تمرینا ت برای اجرای جمنا ستیک  درموسسات تولیداتی ماهیت فعالیت های تولیداتی درنظرگرفته میشود. معمولاً آن تمرینات عمومی انکشاف دهنده که تنها رفع خستگی نماید نی بلکه کار تولیدات را نیزبالا برد ا ستفاده شده برای 10 تا 15 دقیقه در نظر گرفته شده.

 

   4- جمنا ستیک حیا تی حرفوی : این جمنا سیک زیاد ترازآمادگی جسمانی مشخص نظر به امکانات تامین کننده فعالیت های مخصوص حرفوی را دربرمیگیرد.ا ین جمنا ستیک خصوصاً برای کار کنان اطفایه ،هوانوردان ، بحر پیمایا ن ، معماران وغیره ضرور بوده واز تمرینا ت عمومی اکشاف دهنده جسمانی جهت تحکیم صحت وازتمرینا ت مخصوص آمادگی جسمانی که تکمیل کننده     ا ستعداد های حرکی وخصوصیا ت ضروریه کار وفعالیت میباشد.  دراین جمنا ستیک استفاده میگردد

 

    5- جمنا ستیک معا لجوی: این جمنا ستیک وسیله خوبی برای  معالجه مریضان  صدمه دیده بوده وتوأم با وسایل مختلف معالجاتی به کار برده میشود.آموزش ا ین جمنا ستیک ما نند جمنا ستیک معمولی بوده وهم ا ز سامان های مخصوص ا ستفاده میگردد.

 

   * انواع جمنا ستیک سپورتی 

     در 50 سا ل اخیر انواع جمنا ستیک سپورتی به صورت خاص وسعت پیدا کرده که  درجلب اطفال ، نو جوانان، جوا نا ن وکلا ن سالان یعنی ذکورو اناث مورد دلچسپی جهانیان قرارگرفته است تمرینا ت جمناستیک اکروبا تیک، سپورنی ،هنری ترام پلن وباتوت مطابق به پروگرام وقوانین بین المللی درمسا بقا ت بکار برده میشد.

آموزش در وقت اجرای حرکات شکل خاص را در ا ین پنج نوع جمنا ستیک نظر به ا ساس پرنسیب های جمنا ستیکی مد نظرگرفته می شود که جنبه سپورتی دا شته ودرهریک ازا نواع ،حرکا ت خا ص بکار برده میشود.

 

1-    خصوصیا ت جمنا ستیک سپورتی هنری:

برای مردان شش نوع وسایل می باشد.

 

 پرش از بالای اسپک بدون دسته

اسپک دسته دار

 

تیر جمناستیک

متوازی

حلقه

متوازی مختلف الارتفاع

سیم

حرکات آزاد بالای دوشک

متوازی مختلف الارتفاع

 

برای طبقه اناث چهار واسطه ، که درمجموع 14 نوع جمناستیک وجود دارد.

 

(چهارواسطه برای اناث)

 

تیر جمناستیک

 اسپک بدون دسته


 (تخته پرش (جمپ

        

دوشک جمناستیک


اسپک دسته دار

وسایل سپورتی(جمناستیک هنری) برای ذکور

 (تصاویرشش واسته برای ذکور)

متوازی   


سیم جمناستیک


اسپک دسته دار


اسپک بدون دسته

این نوع جمناستیک (جنرال جمناستیک) برای مردان وزنان درهرنوع وسایل حرکات منظم به صفت کمک کننده ازهمه حرکات که در محتویا ت جمنا ستیک ا ساسی قرار داده شده ا ست .همچنان از تمرینات جمناستیک اکروبا تیکی و تمرینا ت جمنا ستیک هنری نیز استفاده  میگردد.

 

   2 - جمناستیک اکروبا تیک: زیاد ازهمه تمرینا ت مختلف توازن درحالا ت ( ا ستاده ، پل، نشستن) تمرینا ت گروپی،جوره ی وتوازن به صورت (دونفری ،سه نفری ، چارنفری ،پنج نفری وشش نفری ) به شکل مسابقوی ونمایشی صورت می گیرد.

 

     3- جمنا ستیک هنری : جمنا ستیک هنری خا ص برای طبقه اناث تنظیم شده ا ست . در ا ین جمنا ستیک تمرینا ت بدون سامان و با سامان مانند توپ، حلقه ، فیته ، ریسمان ، چوپ مخصوص جمنا ستیک ، ریسمان، بیرق صورت می گیرد. این نوع جمناستیک روی تشک 12-12 همرابا رقص وموزیک اجرا می شود .

 

    4- باتوت : تمرینا ت خیزها به صورت انفرادی وملا ق ها ، دور ها  چرخ نیمه دور وملا ق های هوائی تمرینا ت روی با توت ( تمرینا ت پرتاب با خیز ، پرتا ب از پای ، پرتا ب از شانه وغیره). ترتیب شده است،تمرینا ت با توت در حال حاضر به صفت یکنوع سپورت مستقل قرار دارد .

 

     5- ترام پلن: ترام پلن نیزمانند باتوت یک سپورت مستقل شمرده شده و ازبالای تخته جمپ خیز گرفته ودر هوا چندین ملاق رابا مهارت خاص اجرا می کند.

جمناستیک سپورتی بعد از فوتبال دومین بازی محسوب شده و مورد علاقه ودلچسپی جوانان قراردارد،هر پنج نوع مختلف درحل مسا یل تربیت بد نی ملت های ممالک جهان اهمیت بزرگ را دارا است.هر یک از انوا ع جمنا ستیک سپورتی پروگرام چند گانه به خود دارد ، پروگرام های مذکور برای ردیف یا هر کلا س به صورت جدا گانه تنظیم شده ا ست . مجموعه نمراتی راکه جمناست ها در مسا بقا ت معین بد ست میآ ورند وامتیاز وی را در ردیف یا کلا س مربوطه ا ش تعین می کند.

     طبقه بندی پروگرام وردیف ها یا کلا سها به صورت جداگانه تنظیم شده ا ست ،جمنا ستیک به صفت یک مضون عمده و ا سا س در موسسا ت تعلیمی تربیت بد نی تدریس می گردد و رول عمده را درسیستم تربیت بدنی به عهده دارد.

                                                                                                           

تماس باما معارف اسلامی ورزشی فرهنگی صفحه اصلی